Dit doet een like met je hersenen

Sociale media hebben een vergelijkbaar effect op je hersenen als drank en drugs. Niet zo gek dus dat we heel veel tijd besteden op deze kanalen. Veel jongeren zijn zelfs meer dan drie uur per dag aan het scrollen.


Krijg jij ook zo’n fijn gevoel als je een like krijgt op de foto die je net geplaatst hebt? Een like voelt als een beloning en daardoor wil je er steeds meer. Dit fijne gevoel komt door het geluk hormoon dopamine. Dopamine komt vrij wanneer je sport, wanneer je eet, wanneer je verliefd bent en wanneer je seks hebt. Je wordt blij van dit hormoon, maar je wilt er ook steeds meer van. De ontwikkelaars van de sociale apps mikken dan ook op deze dopamine. Dit doen ze op verschillende manieren, bijvoorbeeld:

  • Aandacht. Op Whatsapp worden de vinkjes van je verstuurde bericht blauw. Dit hebben de makers bewust gedaan. Je krijgt er een geluksgevoel van. ‘Ik word gezien.’ Bij veel apps werkt dit zo.
  • Altijd weer wat nieuws: het heeft een reden dat je eindeloos kunt scrollen. Op deze manier blijf je zoeken naar dat ene leuke filmpje.
  • Opgeruimd staat netjes. Die rode bolletjes moeten zo snel mogelijk weg. Je wordt immers blij van een opgeruimde telefoon; dan kun je weer verder met je leven.

App bouwers verdienen alleen geld wanneer jij vaak teruggaat naar hun app. Daarom maken zij je graag verslaafd.


Tegenwoordig wringen we ons in bochten om de perfecte foto te maken voor op Instagram, Facebook, Twitter, Snapchat etcetera. Hier moet natuurlijk ook een goede inspirerende quote bij en de juiste hashtags om meer likes te krijgen. En dan is het tijd om de foto online te zetten en te wachten op de likes, de retweets en de nieuwe volgers! Maar waarom doen we eigenlijk zoveel moeite om ‘leuk’ gevonden te worden door anderen?

We doen deze moeite omdat we geaccepteerd willen worden, omdat de drang om “erbij te horen” erg sterk is. Is dit alleen van deze tijd? Nee. Deze sociale bevestiging is altijd al belangrijk voor ons geweest. Wanneer je vroeger bij een groep hoorde, vergrootte dat je kans om te overleven. Vroeger was het voor onze voorouders dus echt van levensbelang! Social media is alleen wel een nieuwe manier om sociale feedback te ontvangen en te uiten. Het is op deze manier veel sneller, anoniemer en intenser dan sociale interactie in het echte leven.


Face to face VS social media

Wanneer je face-to-face met iemand praat krijg je input via 7 signalen:

  • Stemgeluid
  • Houding
  • Oogcontact
  • Timing
  • Intensiteit van de reacties
  • Gebaren

Door deze signalen wordt vooral de rechterzijde van je hersenen geactiveerd. De rechterzijde staat meer in contact met je onderste hersenlagen en daarmee met je emoties. Door te communiceren via sociale media worden je emoties onderdrukt. De 7 signalen hierboven ontbreken namelijk bij sociale media. Hier wordt juist de linkerhelft van je hersenen gestimuleerd. Dit gedeelte van je hersenen is meer rationeel. Dit heeft gevolgen voor de manier waarop je samenwerkt en hoe betrokken je je voelt bij anderen.

Wanneer face-to-face contacten worden vervangen door non-verbale kanalen als sociale media, worden contacten oppervlakkiger en vluchtiger. Na verloop van tijd verandert je brein hierdoor en ben je steeds minder in staat om connecties te maken op emotioneel vlak.



Wist jij dit?

  • 96% van alle Nederlands gebruikt social media. Afgerond is dat meer dan 16,34 miljoen mensen die een account hebben op een platform! Het populairste medium onder de Nederlanders is Whatsapp. Dagelijks gebruiken meer dan 9 miljoen mensen deze app.
  • Iets meer dan een vierde van de wereldbevolking gebruikt social media.
  • Er worden dagelijks meer dan 95 miljoen foto’s op Instagram geplaatst. Per minuut zijn dit 66 duizend foto’s!
  • Dagelijks kijken mensen een miljard uur naar video’s op YouTube.
  • Per maand zijn Nederlanders gemiddeld 61 uur online op hun smartphone.
* In Nederland

Is social media slecht voor je zelfbeeld?

Iets meer dan 10 jaar geleden waren foto’s van mensen met een ‘perfect’ lijf, een perfect gebit en een perfecte huid alleen te vinden in tijdschriften. Tegenwoordig kan iedereen zijn of haar foto’s fotoshoppen. Er is maar één swipe nodig om een filter over je foto te leggen (die je overigens eerst tig keer opnieuw kan maken om de beste hoek en het beste licht te vinden).

Je kan het niet met zekerheid zeggen, maar het lijkt erop dat veel mensen onzekerder worden door die ‘perfecte’ (en vaak onrealistische) plaatjes. Het is goed om hier af en toe bewust van te worden. Geldt dit voor jou ook? Natuurlijk hoef je social media niet helemaal op te geven, er zitten ook leuke kanten aan, maar sta af en toe eens stil bij hoe je je voelt na het zien van al die blije en perfecte foto’s. Als je al onzeker bent over jezelf en je lijf en je merkt dat dit erger wordt na het scrollen door Instagram, ontvolg die mensen dan. Het mooie aan social media is dat je helemaal zelf kunt bepalen wat je erop doet.


Een goede nachtrust

Slaap is eigenlijk net zo belangrijk voor je als eten en drinken. Het zit namelijk zo: slaap zorgt voor het herstel van je lichaam, het zorgt ervoor dat kinderen goed groeien én alles wat je overdag leert en meemaakt wordt in de diepe slaap opgeslagen in je geheugen.

Je slaapt minder goed wanneer je voor het slapengaan nog even door je socials scrollt. Het licht van je telefoon komt namelijk binnen via je ogen, waarna er via de oogzenuwen een seintje wordt gegeven naar de biologische klok. Vanuit die biologische klok wordt er dan weer een seintje gegeven aan je organen die de melatonine productie regelen. Melatonine is het slaaphormoon dat ervoor zorgt dat je ’s avonds lekker in slaap valt. Het licht van je smartphone onderdrukt de aanmaak van dit slaaphormoon; je brein blijft dus véél te actief. Het is goed om 1 à 2 uur voor het slapen gaan je telefoon uit te zetten.


Afkicken van je telefoon? 5 tips!

  • Zet je meldingen uit. Wanneer je meldingen uit staan, ben je minder in de verleiding om steeds even te kijken.
  • Verban je telefoon uit je slaapkamer. Een goede nachtrust is immers erg belangrijk 😉
  • Verwijder de sociale media apps van je telefoon en bezoek ze via je browser. Doordat dit meer gedoe is, is het een stuk minder aantrekkelijk.
  • Stop je telefoon niet altijd in je broekzak. Wanneer hij verder weg ligt, heb je minder de neiging om hem er steeds bij te pakken.
  • Las op zijn tijd een telefoonvrije middag in en ervaar hoe het leven is zonder je telefoon. Het is écht niet nodig om constant bereikbaar te zijn.

Leef in het moment: download deze apps

Mobile DNA

Nadat je een account hebt aangemaakt op Mobile DNA, brengt de app in kaart wat je op je telefoon doet. Je krijgt bijvoorbeeld te zien welke apps je gebruikt, hoe lang, wat je piekuren zijn, het aantal keer dat je je telefoon checkt en de totale tijd die je besteedt op je smartphone.Ook krijg je een diagnose. Hierin wordt aangegeven wat voor soort telefoongebruiker je bent; een gewoontedier, iemand die last heeft van FOMO (Fear of Missing Out), of een dwangmatige gebruiker van bepaalde apps. Vervolgens kun je zelf aan de slag met deze inzichten. De app is gratis, geschikt voor Android en in het Nederlands.

Moment

Quality Time is een tracker. De app houdt bij wat je op je telefoon doet. Je krijgt iedere ochtend een samenvatting van je telefoongebruik van de dag ervoor. In deze samenvatting zie je precies hoe lang en hoe vaak je in apps en op het internet bezig bent geweest. In de app kun je ook overzichten inzien over langere periodes. Quality Time biedt ook de mogelijkheid om je verslaving te beheersen door breaks in te stellen waarin je je telefoon niet gebruikt. Je kunt daarbij aangeven welke apps, gesprekken en berichten er toegankelijk blijven. De app is gratis, geschikt voor Android en in het Engels.

Quality Time

Moment houdt bij hoeveel je op je telefoon zit. De app geeft je veel info over je telefoongebruik. Zo krijg je te weten hoe lang, hoe vaak en op welke apps je zit. Ook kun je limieten voor jezelf instellen. Wanneer je over deze limieten heen gaat, zal de app je een melding sturen. Moment kan ook in gezinsverband worden gebruikt. Je ziet dan het telefoongebruik van je huisgenoten in een overzicht en je kunt met elkaar afspreken wanneer iedereen van zijn telefoon afblijft. Wanneer iemand er niet van af kan blijven gaat er dan een alarm af. De app is geschikt voor iOS en Android en is in het Engels.


Drie generaties vertellen…

“Social media hoort leuk te zijn! Deel wat je wil delen en neem het allemaal maar niet zo serieus.”

“Mijn naam is Nienke Peursum en ik ben 20 jaar oud. Ik studeer International Tourism Management in Leeuwarden. Ik gebruik meerdere social platforms, omdat ik het leuk vind om te zien wat mijn vrienden en familie aan het doen zijn, en fotografie is één van mijn grootste hobby’s, dus dat vind ik leuk om te delen! Ik denk dat ik ervoor gekozen heb omdat vrienden en familie erover vertelden. Ik ben veel op social media en op mijn telefoon bezig; dit komt deels ook door mijn studie. Nu moet ik wel zeggen dat die nieuwe feature van iPhone (schermtijd) best confronterend is! Het ligt wel echt aan de dag, als ik het heel druk heb zit ik er amper achter maar als ik een lui dagje heb kan ik zo uren achter mijn telefoon zitten. Het leukste aan social media vind ik dat je kunt zien wat andere mensen doen. Aangezien mijn studie internationaal is, ik een jaar in Amerika heb gewoond en familie en vrienden verspreid zijn door Nederland, vind ik het heel leuk om op Instagram, Snapchat of Facebook te kijken wat zij aan het doen zijn. Zo blijf je toch een beetje betrokken bij hun leven. Het minst leuke vind ik dat mensen echt alleen hun leuke kant laten zien en niet wanneer het moeilijk is. Dit zie ik vooral op Instagram, niet zozeer op Snapchat of Facebook. Dit komt denk ik omdat Snapchat en Facebook wat meer privé zijn en Instagram heel publiekelijk, waardoor iedereen het kan zien. Ook de verwachting dat je feed en je foto’s perfect moeten zijn helpt hier niet bij; daar kunnen mensen ook onzeker van worden. Zelf boeit het me niet maar ik snap dat dat voor anderen wel zo is. Ik heb nooit nagedacht om te stoppen met Social media omdat ik intens gelukkig word als ik zie dat iemand om wie ik geef leuke foto’s post. Wat ik mee zou geven aan social media gebruikers? Volg geen mensen waar je onzeker van wordt of waarbij je gewoon down wordt. Social media hoort leuk te zijn! Deel wat je wil delen en neem het allemaal maar niet zo serieus. Mensen besluiten uiteindelijk zelf wat ze wel en niet plaatsen. En maak je niet druk om likes, volgers of status. Uiteindelijk is dat echt niet belangrijk in het leven.”


“Stel je voor de grap eens voor wat er zou gebeuren als internet plotseling, op grote schaal en langtijdig, uitviel. Wat zou er gebeuren? Wat zou er met jou gebeuren? En wat zou er wel niet allemaal kunnen ontstaan vanuit die stilte?”

“Mijn naam is Greetje Penning, ik ben geboren in 1973 en ik ben freelance tekstschrijver, schrijver en illustrator/kunstenaar. Daarnaast werk ik met planten, voornamelijk op het gebied van genezing. Ik ben moeder van vier kinderen (23, 20, 13 en 11).

Ik gebruik geen social media (meer). Ik heb voor mijn werk als schrijver en kunstenaar een paar jaar een website met blog gehad en ik schreef voor verschillende media. Ook heb ik een paar weken Instagram en Facebook geprobeerd. Heel kort. Wat ik daar aantrof, deed mij huiveren. Niet uit een soort angst voor nieuwe dingen (geloof me, ik houd van veranderingen), maar uit een inzicht in de aard van de mensenmassa dat het me opleverde. De prijs die je uiteindelijk betaalt voor social media, zowel individueel als collectief, is me veel te hoog. Ik zie hoe social media bezit neemt van je leven, van je geest en van je vrijheid. Het kapselt je hele denken en voelen in als je niet uitkijkt, om nog maar te zwijgen van je unieke creativiteit en het zicht op je innerlijke landschap, waar je nooit aan toekomt wanneer je constant aan je telefoon of tablet hangt. Je bent alleen nog in je hoofd bezig, op een eenzijdige manier. Dit wil ik niet. Ik ben ook niet het soort mens dat kickt op ‘Instant gratification’ (directe bevrediging). Misschien ligt dat aan mijn leeftijd (ik ben immers nog opgegroeid zonder internet en social media), maar vooral ook omdat ik zie en voel wat de gevolgen er van zijn.

Eigenlijk vind ik social media triest, tenminste hoe het merendeel van de mensheid het gebruikt. Het getuigt vaak van meelopen met de massa, van oppervlakkigheid, van niet verder kijken dan je neus lang is. Maar ook van pure angst. Angst om buiten de boot te vallen. Angst voor verveling, voor de stilte. Angst voor jezelf wellicht, voor je eigen gedachten. Dat vind ik erg. De hoeveelheid informatie (onzinnig of zinnig) die via social media over mensen heen wordt gestort, brengt hele generaties van gestreste, overgevoelige, zieke, hyperventilerende, boze, bange mensen voort, als we niet uitkijken. Oorzaak-gevolg, dat verhaal.

Nog een belangrijke reden waarom ik niet meedoe: het Grote Geld dat megabedrijven als Facebook, Instagram en WhatsApp aan je verdienen, doordat je al je gegevens, al je privacy, al je surfgedrag, foto’s en communicatie gratis beschikbaar stelt, puur en alleen maar omdat het zo ‘makkelijk en leuk en gratis’ is. Wat een enorme prijs……een prijs die ik weiger te betalen.

Ik zie ook de goede kanten van social media/internet, hoor. Ik zie hoe het mensen kan verbinden, stimuleren en inspireren. Als je dat weet om te zetten in de praktijk, als het iets kan veranderen aan misstanden en onrechtvaardigheid, mensen kan mobiliseren tot positieve verandering, dan heeft het fantastische impact en toegevoegde waarde.

Helaas werkt het verschillende kanten op, en eist het al je oplettendheid en intuïtie om hier constructief mee om te gaan. Vooral jonge mensen hebben die vaardigheden nog niet, en zullen dat ook niet leren als het zo doorgaat.  Het algoritme van Facebook en Instagram bepaalt wat jij te zien krijgt. Dat is ernstig. Mensen worden steeds eenzijdiger geïnformeerd en de macht komt steeds meer in handen van een selecte groep te liggen. Je geeft je macht weg. Jouw venster wordt bepaald door anderen, als je niet uitkijkt.  Als je naar de definitie van algoritme kijkt, zie je wat ik bedoel:

“Een algoritme is een strikt technische redeneermethode waarbij géén gebruik wordt gemaakt van menselijke intuïtie om tot een resultaat te komen. Een algoritme is een eindige reeks instructies waarbij vanuit een gegeven begintoestand naar een beoogd doel wordt gewerkt.” (bron: www.betekenisdefinitie.nl)

De menselijke intuïtie wordt buitenspel gezet, voor een doel (dat zich laat raden) dat door anderen wordt bepaald. En wat je niet gebruikt, wordt steeds zwakker. Voor je het weet ben je een zombie.

Ik heb geen smartphone. Ik wil niet constant bereikbaar zijn. Ik heb een oude Nokia waarmee je kunt bellen en sms’en (en gooien) mocht dat nodig zijn, en dat bevalt me prima. Hij staat meestal op ‘stil’ overigens, vooral wanneer ik teken, schrijf, wandel, slaap, of met andere mensen ben. Het heeft alles te maken met de manier waarop mijn geest werkt en hoe ik mijn leven wil leven.

Stel je voor de grap eens voor wat er zou gebeuren als internet plotseling, op grote schaal en langtijdig, uitviel. Wat zou er gebeuren? Wat zou er met jou gebeuren? En wat zou er wel niet allemaal kunnen ontstaan vanuit die stilte?”


“In de huidige tijd zie je mensen geen brieven meer schrijven of regelmatig op bezoek gaan bij anderen.”

“Mijn naam is Joukje de Boer, ik ben 71 jaar en ik ben met pensioen. Ik maak gebruik van Instagram, Facebook, Whatsapp en zo nu en dan van Pinterest en YouTube. Dit doe ik om zoveel mogelijk betrokken te blijven bij de moderne tijd en de contacten met familie en vrienden te onderhouden. Per dag spendeer ik zo nu en dan een paar minuten op deze platformen, maar zeker geen uren. Ik erger mij aan mensen die overal met hun telefoon in de weer zijn; vaak moet je die gesprekken ook nog aanhoren. In de huidige tijd zie je mensen geen brieven meer schrijven of regelmatig op bezoek gaan bij anderen. Deze tijd is voor iedereen druk en dan is vooral Whatsapp een middel om toch contact te hebben. Ik denk dat persoonlijk contact belangrijker is maar i.v.m de tijd- en werkdruk die iedereen ervaart is dit een alternatief.”


De voordelen van social media

Natuurlijk zijn er ook voordelen aan het gebruiken van social media:

  • Je krijgt kennis van de wereld – door verhalen en filmpjes waarin dingen worden uitgelegd. Je kunt jezelf van alles leren door naar een YouTube-filmpje te kijken.
  • Je kunt communiceren op afstand wanneer je iemand niet vaak ziet.
  • Je leert belangrijke informatie te selecteren en situaties te analyseren.
  • Je kunt je creativiteit uiten: van mooie foto’s op Instagram tot je eigen kanaal op YouTube of bijvoorbeeld door een blog.
  • Social Media houdt je op de hoogte van het nieuws.

Connection Down

Kilian Harkema (23) maakte eerder dit jaar een spannende Sci-Fi Thriller over social media verslaving. Bekijk de teaser hieronder:

Wil je de hele film zien? Stuur dan een e-mail naar info@clanstatepictures.com

Gemaakt door Dagmar Harkema

Comments

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Verder lezen? Wat dacht je hiervan: