Het basispakket en haar patiënten, waar ligt de grens?

Door: Myon Padding

Stelt u zich voor. U heeft pijn en gaat naar de dokter. De dokter heeft een oplossing voor uw pijn en u kan uw geluk niet meer op. De medische hulpmiddelen die u aangereikt heeft gekregen worden vergoed. Maar ineens dreigt uw hulpmiddel dat u pijnvrij maakt, niet meer vergoed te worden. Hoe werkt zo’n proces en hoe voelen patiënten en verschillende instanties zich hierover? Waar ligt de grens tussen het vergoeden en níet vergoeden van medische hulpmiddelen? Op dit moment wordt bekeken of neuromodulatie -één van die medische hulpmiddelen- in het basispakket moet blijven. Dat wordt in september besloten.

Als Nederlander ben je verplicht verzekerd te zijn van ziektekosten, zodra je in dit land woont of inkomen ontvangt. Onder de achttien jaar ben je verzekerd bij je ouders, daarna mag je het zelf gaan ophoesten. Van de overheid ben je verplicht een basispakket af te sluiten. Waarvoor je jezelf nog meer wilt verzekeren maar niet in het basispakket zit, is aan jezelf. Hoe meer je jezelf verzekerd, hoe duurder de maandelijkse premie wordt. 

Alle verzekeraars bieden hetzelfde basispakket aan. Dit pakket wordt samengesteld door de overheid. De standaard zorg wordt vergoed. Denk hierbij aan geneeskundige zorg en geneesmiddelen. Bepaalde pijnstillers kun je bijvoorbeeld zelf kopen bij de drogist. Die worden niet vergoed.

Bron: Zorginstituut Nederland

Zinnige zorg?

Het pakket wordt dus vastgesteld door de overheid, maar waar wordt op gelet bij het samenstellen? Alle burgers van Nederland zitten natuurlijk het liefst voor een dubbeltje op de eerste rang. Zij zouden allemaal wel een basispakket waarin alle mogelijke zorg in Nederland vergoed wordt, willen hebben. Maar zo werkt het helaas niet. Zorg is namelijk duur. 

Daarom bekijkt de overheid ieder jaar opnieuw of er iets gewijzigd kan worden in het basispakket. Die taak ligt bij het Zorginsituut Nederland. Die bekijkt en adviseert welke zorg thuishoort in het basispakket en welke niet. De mogelijkheden van behandelingen en de bijbehorende kosten nemen de afgelopen jaren alleen maar toe. Dat is een grote reden waarom de overheid niet alle zorg in het basispakket zet en dus ook niet alles vergoedt. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat de zorg voor een brede groep wordt ingezet. Voor een groot deel bepalen professionals bij welke aandoening, welk soort behandelingen zij aanbieden. Het Zorginstituut Nederland onderzoekt of deze zorg voor elke patiënt noodzakelijk en effectief wordt. Is er sprake van zinnige zorg? Anders wordt het een duur grapje. 

Schermafbeelding-2019-06-25-om-09.53.50-1.png

Neuromodulatie onder het vergrootglas

Vanaf januari 2018 ligt bij het Zorginstituut een nieuwe kwestie onder de loep. Dat is de neuromodulatie bij chronische pijn. Moet dit in het basispakket blijven, of niet? Bij de beoordeling wordt bekeken of de modulatie aan ‘de stand van de wetenschap en praktijk’ voldoet. Dat betekent dat het Zorginstituut bepaalt of neuromodulatie bij die patiëntengroep effectief genoeg is. Het gaat om patiënten die pijn hebben na operaties aan de wervelkolom, bij Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS), bepaalde zenuwpijn, zenuwpijn bij suikerziekte, blijvende pijn bij gordelroos en bij bepaalde bloedvataandoeningen.

Neuromodulatie, de manier die duizenden patiënten hun leven terug geeft

Neuromodulatie is het beïnvloeden van zenuwen doormiddel van het geven van elektrische pulsen, zodat de pijnprikkels de hersenen minder bereiken, waardoor chronische zenuwpijn afneemt. ‘Het apparaat’ wat patiënten in hun lichaam hebben, heet een neuromodulatie systeem. Ook wordt het begrip neuromodulator of neurostimulator genoemd.

Om te begrijpen wat een neuromodulator doet moet je eerst begrijpen wat chronische pijn is. Chronische pijn is een stoornis in de pijnbeleving. Bijvoorbeeld als je met een oogziekte bepaald licht een andere beleving geeft. Een pijnspecialist gaat op zoek (diagnosticeert) waar deze stoornis vandaan komt. Grofweg wordt er onderscheid gemaakt tussen 4 vormen van pijn. Inflammatoir (ontsteking), mechanisch (spieren, pezen, gewichten en botten), neurogeen (beschadiging ergens in het zenuwstelsel) en cognitief (veranderde beleving van pijn in het brein). Er kunnen meerdere vormen tegelijk opspelen. Pijn zou je ook kunnen zien als een elektrische prikkel die van weefsel doorgegeven wordt via het ruggenmerg aan het brein. Een neuromodulator verandert het (elektrische) signaal dat naar het brein gestuurd wordt waardoor er een verandering van beleving van de pijn plaatsvindt. Dat leidt vaak tot pijnvermindering.

Patiënten waarbij alle andere vormen van pijnbehandeling geen goede verbetering hebben laten zien, komen voor een neuromodulator in aanmerking. Binnen de pijngeneeskunde zijn er verschillende diagnosen waarvoor de effectiviteit van neuromodulatie bewezen is. Bij deze groep (vooral chronische pijn met een oorzaak van een niet goed werkend zenuwstelstel) kan neuromodulatie overwogen worden.

Foto: PVVN

De feiten en cijfers

De dupe: wie wil absoluut niet dat neuromodulatie uit het basispakket verdwijnt?

Patiënten met een neurostimulator maken er geen geheim van dat het scenario dat hun belangrijkste hulpmiddel niet meer vergoed zal worden, hun ergste nachtmerrie zou zijn. Een aantal van hen deelden het persoonlijke verhaal over het gebruik van neuromodulatie. Lees hieronder de verhalen van Suzanne en Melanie. Of luister naar het verhaal van Jolanda Creusen uit Tilburg. Deze dames zijn alle drie drager van een neurostimulator.

Beluister hier het verhaal van Jolanda Creusen

Wie mag wat zeggen?

Onderaan de streep is de minister van Volksgezondheid die op advies van het Zorginstituut Nederland (ZIN) de persoon is die een beslissing maakt of een medisch (hulp)middel in het basispakket blijft of niet. Echter doet het ZIN niet alléén het onderzoek. Het ZIN geeft bijvoorbeeld ook betrokken partijen de kans om zich te laten horen. Dat komt omdat zij een onpartijdige instelling zijn en dus actie mogen ondernemen wanneer zij dat willen.

Wetenschappelijke Adviesraad

Om te onderzoeken of neuromodulatie aan de stand van wetenschap en praktijk voldoet, schakelt het ZIN een Wetenschappelijke Adviesraad (WAR) in. In dit geval is het onderzoek voor de zinnigheid van zorg aangevraagd door de zorgverzekeraar. Maar het ZIN kan zelf ook onderzoek initiëren. Het Zorginstituut gebruikt voor onderzoek een systeem. De instelling bekijkt het bewijs wat er is met een bepaalde wetenschappelijke vraagstelling. Meestal raadpleegt het ZIN verschillende veldpartijen, waarop zij die wetenschappelijke vraagstelling toepassen. Na uitvoering van het onderzoek, dat meestal door een onderzoeksbureau uitgevoerd wordt, volgt een commentaar ronde door bijvoorbeeld de betrokken partijen. Daarna gaat het rapport naar de Wetenschappelijke Adviesraad. De Adviesraad geeft haar visie op het rapport, waarna het terug gaat naar het ZIN. Het bestuur van het ZIN biedt dan het rapport officieel aan de minister van Volksgezondheid aan. De minister bepaalt uiteindelijk of iets wel of niet voor vergoeding in aanmerking komt.   

PVVN

Een partij die betrokken is bij het standpunt van het ZIN is de PVVN (Patiënten Vereniging Voor Neuromodulatie). Die partij heeft de kans gekregen haar mening te delen met het ZIN. De PVVN startte begin april een petitie, die is ontstaan op het moment dat het ZIN in haar voorlopige conclusie aangaf drie indicaties te willen behouden als er een nieuw kwaliteits registratiesysteem aan verbonden zou zijn. De partij vond dit veel te weinig en wilde actie ondernemen. Met de petitie is de PVVN dinsdag 18 juni naar de Tweede Kamer geweest. Met 40.000 handtekeningen van een petitie kun je de Tweede Kamer ‘dwingen’ om een vergadering over de kwestie te houden. Maar met 11.527 behaalde handtekeningen moet de partij afwachten of ministers iets met de petitie gaan doen. In ieder geval heeft de partij de kans gekregen haar verhaal te doen aan ministers. Feit is wel dat de Tweede Kamer bijna altijd het advies van het Zorginstituut Nederland overneemt en dus geen andere beslissing zal nemen.

De petitie die de PVVN heeft aangeboden aan de Tweede Kamer. Foto: PVVN

Geraadpleegde bronnen: Zorginstituut Nederland, Diakonessenhuis Zeist, PVVN

1 Comment

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Verder lezen? Wat dacht je hiervan: