Roos

ZIEK VAN EEN TAMPON

Ben jij iemand die graag handleidingen en bijsluiters van lettertje tot lettertje leest? Hmm, dat dacht ik al. Een artikel over een zeldzame ziekte lijkt misschien ook niet zo nuttig om te lezen. Want ”Het is zeldzaam, dus het zal mij wel niet overkomen.” Toch zou het fijn zijn als je even de tijd neemt om dit artikel door te nemen, puur omdat het jou óf iemand in je nabije omgeving toch plotseling kan overkomen. Het onderwerp in dit artikel is dan ook ”Het Toxische Shock Syndroom (TSS)”. Deze zeer ernstige toxische ziekte kan optreden bij mannen, vrouwen en kinderen. In dit artikel licht ik de gevaren voor vrouwen toe. Maar waarom zou het verhaal dat je op dit moment gaat lezen van waarde zijn voor jou? Dat leg ik je graag uit.

Wat is TSS?

Om te beginnen is het handig om te weten waardoor de aandoening kan ontstaan:

Het gebruik van anticonceptiemiddelen zoals condooms, een geïnfecteerde wond bijvoorbeeld na een bevalling, een chirurgische wond of brandwond, Artritis (vorm van reuma) en een beenmergontsteking.

In deze gevallen kan de toxische ziekte ontstaan. Echter gaat het in dit artikel over één boosdoener, namelijk: de tampon, een product wat in een vrouwenleven gemiddeld zo’n 9000 keer gebruikt wordt. De grote vraag is nu alleen nog, wat is er aan de hand met een tampon en waarom wordt dit in verband gebracht met TSS? In onderstaand filmpje kun je zien hoeveel vloeistof een reguliere tampon kan absorberen. Houd dit beeld tijdens het lezen van de rest van dit artikel in je hoofd.

TSS wordt veroorzaakt door de gifstoffen van bacteriën die veel voorkomen bij mensen. Bij het ontstaan van het Toxic Shock Syndrome spelen twee bacteriën een rol: stafylococcus aureus en streptococcus pyogenes. Deze bacteriën zijn normaal gesproken onschuldig en komen bij veel mensen voor rond de slijmvliezen en op de huid. De stoffen zijn in eerste instantie niet schadelijk. Ongeveer de helft van de TSS-gevallen komt voor bij vrouwen en meisjes tijdens hun ongesteldheid. In Nederland komt het zo’n tien tot twintig keer per jaar voor. Dit lijkt niet zoveel, maar je zult maar net één van die pechvogels zijn…

In gesprek met…

Ryanne Tigchelaar (ryannetigchelaar) - Profiel | Pinterest
Ryanne Tigchelaar – ervaringsdeskundige.

Over pechvogels gesproken: Je bent jong, staat midden in het leven… en gebruikt zo nu en dan een tampon. Ryanne Tigchelaar (30) weet hier alles van. Op haar 17e kwam zij in aanraking met TSS en ze vertelt graag meer over haar vreselijke herinnering.

”Toen ik mij ineens heel erg ziek voelde, ben ik direct naar de dokter gegaan. Mijn klachten vielen volgens mijn huisarts onder buikgriep aangezien ik vooral veel moest overgeven en veel last had van diarree. Ik was er totaal niet gerust op, helemaal omdat ik dit nog nooit op deze manier had meegemaakt. Toen ik de volgende dag wakker werd, was ik nóg beroerder en niet eens meer in staat om te lopen. Als ik overeind ging staan viel ik zelfs flauw. Gelukkig was mijn moeder op het moment dat mijn armen en benen blauw werden gealarmeerd en werd er een ambulance geregeld. In die ambulance raakte ik in een shock. Dat is een ontzettend eng idee, want dat betekent dat je organen langzaam allemaal uitvallen en je hart is ook een orgaan. Het waren angstige momenten.”

TSS wordt geassocieerd met tampongebruik, maar kan ook optreden tijdens de menstruatie als er geen tampons worden gebruikt. Door het langdurig inhouden van tampons of beschadigingen van de huid en slijmvliezen, kunnen deze giftige stoffen in de bloedbaan terechtkomen. Hierdoor kan een infectie ontstaan, waardoor het Toxic Shock Syndrome kan worden veroorzaakt. Het Toxische Shock Syndroom is dusdanig gevaarlijk dat het je je leven kan kosten. Het is als het ware een aanval op je immuunsysteem en je organen stoppen acuut met functioneren. Het is van groot belang dat deze ziekte heel snel wordt herkend en op de juiste manier wordt behandeld.

Meisjes en vrouwen die zich plotseling heel erg ziek voelen terwijl ze menstrueren, zouden direct aan de bel moeten trekken. Herkenbare symptomen zijn hoge koorts (39ºC of hoger), braken, diarree, hoofdpijn, keelpijn, duizeligheid of flauwvallen, spierpijn, of als je een vreemd soort huiduitslag krijgt. Deze symptomen staan allemaal los van elkaar. In al deze gevallen moet je de tampon uit voorzorg verwijderen en direct contact opnemen met je huisarts of het ziekenhuis. Vermeld dan direct dat je vermoedt TSS te hebben omdat je ongesteld bent. Op deze manier kan een arts direct een antibiotica behandeling in gang zetten. Gelukkig herstellen de meeste mensen volledig na een tijdige behandeling. Toch krijgt je mentale gezondheid het daarnaast ook flink te verduren en zit er wel een periode van herstel aan vast. TSS kan zich opnieuw voordoen, ongeacht of je tampons gebruikt of niet. Als je TSS hebt gehad, is het verstandig om voordat je weer aan het gebruik van tampons begint, dit even te overleggen met een arts.

Ryanne: ”Ik heb vier dagen aan de antibiotica op de intensive care gelegen. Volgens de dokter was ik het tweede meisje ooit die met deze aandoening bij hun in het ziekenhuis kwam. Mijn voorgangster heeft het helaas niet overleefd. Het heeft echt een hele poos geduurd voordat ik mentaal weer wat beter in m’n vel zat. Gelukkig gaat het nu heel goed met me en mijn ervaringen gebruik ik op dit moment om bewustzijn de verspreiden onder anderen in de hoop dat men de gevolgen gaat herkennen en dat meisjes snel mogen herstellen, want dit gun je niemand.”

Op het internet zijn weinig concrete cijfers te vinden over hoeveel vrouwen er worden getroffen door TSS. Toch is er onder de #toxicshocksyndrome veel te vinden op sociale media platforms zoals Tiktok en Instagram. Jonge meisjes delen hierop hun verhalen met de wereld in de hoop, net als Ryanne, dat stukje bewustwording te bereiken. Zowel ervaringsdeskundigen als professionals willen een bijdrage leveren. Kijk maar mee:

Wat kun je doen om het te voorkomen?

Wat heel belangrijk is om te weten, is hoe je TSS tijdens de menstruatie kunt voorkomen. Ondanks dat sommige mensen nou eenmaal vatbaarder zijn dan een ander, volgen hier wat handige en vooral simpele tips:

Wat zegt een expert over TSS?

Bertho Nieboer – gynaecoloog

Bertho Nieboer is gynaecoloog aan het Radboud UMC in Nijmegen en hij heeft zich in de loop der jaren verdiept in TSS.

“In Nederland komt het zo’n tien tot twintig keer per jaar voor, en gelukkig is het goed te behandelen als een vrouw zich op tijd meldt met de symptomen. Het formaat van je tampon speelt vooral een grote rol. Het is de bedoeling dat je de grootte van de tampon aanpast aan het tijdstip van je cyclus. Hoe groter de tampon, des te meer schade het kan toebrengen ook al lijkt het handig dat je een grote tampon minder vaak hoeft te verwisselen omdat het meer bloed absorbeert.”

”In een tampon zitten vezels. De basis van een tampon is vaak van katoen of viscose. Het type vezel in een tampon moet een bepalende factor in je tampon-keuze zijn. Zo zijn er speciale tampons voor ’s nachts welke zijn gemaakt van een materiaal waarmee je ze langer in kunt houden. Toch raad ik het dragen van tampons in de nacht af. Maandverband voldoet ook en is dan echt verstandiger.”

Het is een mooi einde van dit artikel, zo met die woorden van Bertho Nieboer. Zorg goed voor jezelf tijdens je ongesteldheid en luister altijd naar je gevoel. Leer van de ervaringen van meiden die ermee te maken hebben gehad en maak het risico op het krijgen van het Toxische Shock Syndrome zo klein mogelijk. Attendeer andere meisjes en vrouwen op de gevaren van zo’n onschuldig tamponnetje, want velen hebben geen idee wat voor gevolgen erbij kunnen horen.